Hành trình đi tìm cái đẹp của mây và sơn mài Việt

Trong muôn vàn sáng tạo với hai chất liệu thủ công truyền thống – mây và sơn mài, cẩn mây trên sơn mài là một kỹ thuật mới được Hanoia phát triển từ năm 2019 và ứng dụng thành công vào “Tỏa”, dòng sản phẩm đồ dùng văn phòng mới nhất của thương hiệu này.
Mây và sơn mài vốn quen thuộc với người Việt Nam từ ngàn xưa. Nếu như vào thời Đinh (930-950), dân ta đã dùng mủ cây sơn để trét thuyền, rồi lần lượt qua các triều đại Lê, Lý, Trần, nhiều cổ vật, nhiều pho tượng gỗ được sơn son thếp vàng vẫn còn lưu lại, thì cây mây còn xuất hiện sớm hơn trong cuộc sống hàng ngày của người Việt Nam. Mây được dùng để đan rổ, rá, giần, sàng, làm gùi lên nương, làm làn đi chợ, và sau này để chế tác đồ nội thất, đồ mỹ nghệ giống như sơn mài.

Nhưng dùng mây để trang trí sơn mài thì xưa nay hiếm. Trong các kỹ thuật làm sơn mài, chúng ta từng được nghe về cẩn trai, cẩn trứng, dát bạc, dát vàng… Còn mây tre, nếu có kết hợp với sơn mài, thường với chức năng làm cốt, làm đế hoặc giá đỡ.
Vậy cẩn rơi sợi mây trên sơn mài là gì? Anh Alexandre Chanudet, nhà thiết kế nội thất người Pháp, tác giả dòng sản phẩm “Tỏa” chia sẻ: “Tôi thích cảm giác được ngồi dưới bóng cây giữa mùa hè, nhìn nắng xuyên qua tán lá dày đặc rồi tỏa từng chùm sáng lấp lánh trong không gian. Tôi yêu những giọt sáng ấy và nảy ra ý định đưa chúng vào dòng sản phẩm đồ dùng văn phòng mà tôi đang thiết kế. Với tôi, những giọt sáng ấy cứ nhảy nhót giống như niềm vui vậy và tôi mong rằng nó sẽ tiếp thêm hứng khởi cho người sử dụng. Còn tại sao chúng tôi dùng sợi mây để diễn tả những giọt sáng ấy… Chúng tôi đã từng cẩn mây cho một dòng sản phẩm trang sức năm 2019 và đạt được một hiệu ứng thật tuyệt về màu sắc. Sợi mây trắng ngà nổi bật trên nền sơn mài đen óng ả, trông thực sự giống như những giọt sáng vui tươi”.


Về nguyên tắc, cẩn rơi sợi mây trên sơn mài cũng tương tự kỹ thuật cẩn trai, cẩn trứng. Nghệ nhân phải tỉ mỉ cắt sợi mây thành từng mảnh nhỏ rồi gắn lên bề mặt sơn mài theo thiết kế có sẵn và cảm nhận riêng của mình. Sau đó những lớp sơn được chồng lên rồi lại mài đi, càng mài càng bóng mượt, để những sợi mây cứ ẩn hiện trên nền đen một cách sang trọng và tinh tế. Chị Tâm, nghệ nhân xưởng sơn mài tâm sự: “Cũng giống như các kỹ thuật trang trí sơn mài khác, cẩn rơi sợi mây đòi hỏi đôi mắt tinh tường, đôi tay khéo léo và đặc biệt là lòng kiên nhẫn của người thợ. Không có quy định cụ thể về độ giãn cách giữa các sợi mây, cũng như bao nhiêu lớp sơn cần phủ lên đó, chúng tôi làm bằng cảm nhận riêng của mình. Khó khăn, vất vả đấy, nhưng đã lỡ mê sơn mài thì không dứt ra được”.


“Tỏa” tập trung vào các tính năng văn phòng như khay đựng tài liệu, lọ đựng bút, chặn giấy, hộp khăn giấy, gạt tàn, khay đựng phong bì và khung ảnh. Vượt qua giá trị sử dụng thông thường, mỗi đồ vật ấy còn là một tác phẩm trang trí khiến không gian làm việc trở nên sang trọng, lịch lãm và đầy nam tính. Đặc biệt, gạt tàn là điểm nhấn của dòng sản phẩm này, với phần kết hợp vật liệu mây đan dưới đáy và vật liệu đồng cho gá đỡ xì gà bên trong. Một vật dụng hữu ích, một món quà độc đáo dành cho các quý ông.
Mây và sơn mài đều đến từ tự nhiên. Nhưng để biến những chất liệu mộc mạc này trở thành những món đồ hữu ích mang tính mỹ thuật cao trong cuộc sống, cần phải có bàn tay, khối óc của những nhà thiết kế, những nghệ nhân luôn đau đáu nỗi niềm bảo tồn và phát huy nghề thủ công truyền thống Việt Nam.

Để xem sản phẩm và mua hàng, vui lòng truy cập ở đây: https://hanoia.com/product-category/art-of-living/home-decor/home-decor-collection/shine

“Lúa” và cái duyên của trang sức sơn mài Việt

Cận cảnh những mẫu sản phẩm nội thất đỉnh nhất của Hanoia